نگاهی به صنعت مبلمان

صنعت مبلمان از جمله صنایعی است که به دلیل ارتباط وسیعی که با دیگر صنایع و بخش های جامعه دارد تاثیر بسیاری بر رشد اقتصادی و صنعتی هر کشور خواهد گذاشت. در کل، کشورهایی که در اقتصاد و صنعت پیشرفت خوبی داشتند در صنعت مبلمان هم موفق عمل کرده و در جهان جایگاه بالایی برای خود به دست آورده اند.

مبلمان از اصلی ترین عناصر تشکیل دهنده یک فضای معماری است که آن را قابل استفاده می کند و کاربری فضا را تعریف می کند. یک بنا می تواند از نظر معماری بسیار غنی بوده و طراحی آن کاملا اصولی و متناسب با استاندارد ها باشد اما انتخاب و چیدمان نامناسب مبلمان می تواند تمام ارزش های آن را از بین ببرد. در این صنعت دامنه گسترده ای از مواد خام مانند چوب، خیزران، پلاستیک و فلز و به تازگی نقره و طلای عیاردار در تولید محصولات به کار می رود.

 

مبلمان چیست؟

منظور از کلمه مبلمان که از لغت فرانسوی (امیوبلمنت: Ameublement) گرفته شده، تمام اشیای منقولی است که در خانه و محل کار جهت مصرف و یا تزیین به کار می رود و صنعت مبلمان اشاره به فعالیت تولیدی و بازار مربوط به محصولات آن دارد که مواد چوبی اعم از خام و فرآوری شده و انواع چندسازه ها در ترکیب با سایر  مواد غیر چوبی، مواد اصلی ساخت محصول نهایی را تشکیل داده و تکنولوژی سخت افزار و فرآیند تولید بر پایه همان مواد انتخاب و تنظیم می شود.

طراحی محصول نیز، بر حسب سهم و نقش اصلی چوب در شکل گیری محصول نهایی مدنظر قرار می گیرد. بدیهی است که از سایر مواد همراه چوب از قبیل: فلزات ، پارچه ، چرم و … به عنوان مواد مکمل و ثانویه در ساخت محصول یاد می شود. صنعت مبلمان در واقع آمیزه ای از هنر، صنعت، ذوق ، سلیقه و خلاقیت آدمی می باشد که در طی قرون و اعصار به شکل امروزی در آمده است.

مبلمان با بخش های دیگر جامعه ارتباط تنگاتنگی دارد بطوریکه  اکثر بخش های فعال اقتصادی در هر کشور می تواند با این صنعت مرتبط گردد. این ویژگی باعث شده است که این صنعت در مقایسه با دیگر صنایع از اولویت های بالاتری برخوردار گردد. این ارتباط شبکه پیچیده ای از بخش های مختلف و همچنین لایه های مختلفی از منابع و فرآیند تولید را به وجود می آورد.

اجزای تشکیل دهنده مبلمان:

1 _ کلاف

اصولا قسمت اصلی مبلمان همان قسمت کلاف آن می باشد ، که شامل قید جلو و عقب ، پایه جلو و عقب ، گوشواره و تاج مبل می باشد.ماده اصلی اجزای تشکیل دهنده کلاف مبل چوب است. قسمت کلاف باید از چوب های مقاوم و سبک باشند که در حمل و نقل دچار مشکل نشوند و در ضمن دارای گره و پوسیدگی نباشند. باید دقت شود تمام اجزای کلاف از یک نوع چوب تهیه شده باشد تا مقاومت یکسانی را نسبت به ضربه، فشار و خمش داشته باشد.

2_ رویه

رویه مبل از انواع مواد از قبیل پارچه و چرم طبیعی یا مصنوعی تشکیل می شود که باید پارچه و چرم مناسب و با کیفیت بالا تهیه شود. از قسمت های مهم نشیمن گاه و تکیه گاه است. در این قسمت ها موادی نظیر اسفنج، فوم (سرد و گرم)، ویسکوز، زیرجین(تخم پنبه) و موادی از این قبیل استفاده می شود. لازم به ذکر است که قسمت زیر مبل باید کاملا با گونی پوشیده شده باشد.

 

 

 

 

انواع مبلمان

انواع مبلمان چوبی شامل:

• مبلمان مسکونی:مبلمان مسکونی مدرن(صفحه ای رویه کوبی) و مبلمان مسکونی کلاسیک

• مبلمان اداری: مبلمان اداری مدرن(صفه ای و رویه کوبی) و مبلمان اداری کلاسیک

• مبلمان خاص: این نوع مبلمان نیز می توانند به صورت مدرن و کلاسیک طراحی و ساخته شود.

 

 

طراحی در صنعت مبلمان

طراحی از بخش پر اهمیت در فرآیند تولید است که تاثیر بسزایی در رقابت دارد ولی کمتر مورد توجه قرار می گیرد. هدف اصلی این بخش بالا بردن زیباسازی فیزیکی و هماهنگی با احساسات درونی انسان، بهبود عملکرد فیزیکی و روانی و همچنین حضور موفق در بازار های جهانی است.

طراحی را می توان ابداع روش هایی برای تامین یک نیاز عملی یا ذوق معنی کرد. این مطلب در مورد مبلمان و یا هر مورد دیگری که در آنها تلفیق نیاز های عملی و ذوقی موجب بهبود محصول گردد، صحت پیدا می کند.

هر طرح باید بر پایه یک نیاز خاص پایه گذاری گردد. آشنایی با اصول اساسی طراحی و شناخت مهارت های لازم برای تولید یک محصول که در عین سادگی زیبا نیز باشد یک امر ضروری است. بنابراین باید مبانی علمی قابل ملاحظه ای را داشت و حتی شناخت منشا بعضی از طرح های اولیه نیز به خلق محصولات ساده و زیبا کمک می کند.

در جهان امروز مواد و روش ها، رنگ ها، پارچه ها و تکنیک هایی با تنوع بالا (تقریبا نامحدود) وجود دارند که به طراح وسعت عملی و فکری بیشتری داده و در همان حال انتخاب وی را مشکل تر می نماید.با پیشرفت تمدن بشری استنباط وی از از طراحی افزایش پیدا کرد. این تغییر و تحول به علاوه غرور فطری، او را در تولید وسایل مرغوب و ایجاد هنر های سنتی تشویق کرد.

پیشرفت بشریت و صنعت مبلمان

ظهور عصر ماشین موجب تغییرات عمیقی در کلیه زمینه های فکری و تولیدی انسان گردید و در این زمینه می توان شبیه سازی ارزان قیمت اشیا و وسایل را به عنوان نمونه ای از نتایج این تغییرات دانست. امروزه با کمک ماشین آلات صنعتی می توان کار هنرمند را با حفظ اصالت و امانت بیشتر و به صورت اقتصادی تر تولید نمود. از آنجا که انسان ها امروزه بیش از هر زمان دیگر در حرکت و مسافرت هستند، مبلمان جدید بیشتر از مبلمان قدیمی قابل نقل مکان بوده و به صورتی طراحی شده اند که با صحنه های گوناگون قابل تطبیق باشند. روش های ساخت جدید، مواد جدید و رسانه های گروهی در روش های هنری و طراحی نفوذ خود را برجا گذاشته اند. انتقال و تغییر حالات از معماری سنگین و مکعبی شکل به اشکال منحنی را می توان یکی از عوامل مهم و موثر در طراحی مبلمان دانست.

امروزه تلاش بر این است که بعضی از طرح های اولیه گذشته تقلید شده و یا کمی اصلاح شده، ساخته شوند. می توان بعضی از این نتایج را عالی و برخی را یک تقلید ضعیف دانست. انسان اولیه نیازمندی های خود را با موادی که در اطراف وی بودند تامین می کرد و ابتدا از پاره سنگ ها و پوست حیوانات و سپس از چوب برای مقصودش استفاده می نمود که البته با استفاده چوب متوجه شد که کار با چوب بسیار ساده تر است و به راحتی نسبت به سنگ می توان آن را تغییر شکل داد.

مهارت های فنی در عصر رنسانس باعث ایجاد کنده کاری های عالی در ایتالیا، آلمان، اسپانیا و فرانسه گردید.

چندین سبک مهم در این دوره از جمله:

• تیودور(Tuder)
• الیزابت(Elizabethan)
• ژاکوبی(Jacobean)
• ویلیام(William)
• ماری(Mary)
• لویی(Louis)
• چیپندل(Chippendale)
• هپل وایت(Hepplewhite)
• آدام(Adam)
• شراتون(Sheraton)

حتی در حال حاضر در مواردی از طرح های قدیمی تقلید می شود ولی ابداع طرح های نوین یک امر بدیهی است. مبلمان فعلی بر پایه قرن ها سنت مبل سازی بنا نهاده شده. امروزه بعضی از سبک های مبلمان قدیمی برای هماهنگ شدن با سبکی وزن، راحتی و رنگ های جذاب مورد استفاده قرار می گیرد. در طراحی مبلمان، هنرمند و مهندس طراح باید با یکدیگر هماهنگ شوند و محصولات مقاوم و زیبایی را به وجود آورند، حتی می توان مبلمان را در حجم زیاد به صورت ماشینی ساخت ئ از مصالح به کار گرفته شده حداکثر استفاده را نمود. پس از اختراع ماشین های تراش درودگری، یان صنعت وسائلی را عرضه نمود که ساخت آنها با وسائل ماشینی موجب باعث افزایش راندمان کار می گردد. سپس کارهایی مانند خم کاری چوب، چوب های فرم داده شده و مونتاژ مکانیکی قطعات امکان ساخت مبلمان با استقامت و زیبا را فراهم آوردند.

برای تسریع عمل تولید و حفظ هماهنگی و تعادل در بین قطعات مبلمان منزل به استاندارد نمومدن اندازه های مبل مبادرت گردید. جلا های مصنوعی کدر و صیقلی امروزی نسبت به جلا های گذشته مرغوب  تر هستند. زیرا در برابر عوامل شیمیایی و کار زیاد مبلمان مقاوم می باشند.

ظرح های اسکاندیناوی نافذترین طرح های  مدرن در سبک های مبلمان محسوب می شوند. این طرح ها به کار دستی متکی بوده و با بسط و گسترش تولیدات ماشینی همگام نبودند، در نتیجه برای تولید این مبلمان به اختراع و ساخت ماشین های جدید مبادرت گردید. و خود این عمل موجب تولید طرح های جدید دیگری نیز گردید. اهداف مشخصی که در طراحی مبلمان مدرن می توانند لحاظ گردند موارد زیر می باشد:

مبلمان مقدم بر هر چیز یک وسیله استراحتی و مفید.

در ساخت مبل از خصوصیات مواد به بهترین نحو استفاده می شود.

مبل به طور کلی فاقد تزیینات پیچیده بوده و کلید کار سادگی آن است.

برای تهیه بافت ها و طرح  های زیبا و جبران فقدان تزیینات  از روکش ها استفاده می شود.

برای راحتی عمل نظافت اتاق، مبل های پایدار ساخته می شوند و در آن از بکار گرفتن دسته ها و گیره های برجسته خودداری می شود.

برای انعکاس خصوصیات بدیع چوب جلا ها را با رنگ های طبیعی انتخاب میکنند.

پارچه مبل معمولا از منسوجات با بافت خشن و با طرح های هندسی انتخاب می شود.